W roku 1964, ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142o dzienne tetrahydrokannabinol (THC). Izraelski chemik\u00a0Raphael Mechoulam<\/a><\/u>\u00a0odkry\u0142, \u017ce THC jest aktywnym sk\u0142adnikiem\u00a0ro\u015bliny konopi<\/a><\/u>. W kolejnych latach odkry\u0142 inne substancje znajduj\u0105ce si\u0119 w ro\u015blinie, kt\u00f3re umie\u015bci\u0142 w tej samej kategorii, cho\u0107 z chemicznego punktu widzenia nie nale\u017c\u0105 one do tej samej grupy. Ze wzgl\u0119du na fakt, \u017ce pochodz\u0105 z ro\u015bliny konopi, otrzyma\u0142y nazw\u0119: kannabinoidy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Odkryto ponad 80 takich substancji, ale tylko THC<\/strong> i kannabidiol (CBD)<\/strong> wyst\u0119puj\u0105 w ro\u015blinie w znacznej ilo\u015bci. Substancje te powstaj\u0105 na powierzchni ro\u015bliny w gruczo\u0142ach \u017cywicznych. \u017bywica s\u0142u\u017cy ro\u015blinie do ochrony przed szkodnikami oraz grzybami. W wielu badaniach laboratoryjnych, Mechoulam wykaza\u0142 pozytywnie dzia\u0142anie THC, szczeg\u00f3lnie\u00a0w zakresie zdrowia<\/a><\/u>. Brakowa\u0142o mu jednak dowod\u00f3w co do klucza, wed\u0142ug kt\u00f3rego dzia\u0142ania te s\u0105 roz\u0142o\u017cone w organizmie. Ten klucz zosta\u0142 przedstawiony lata p\u00f3\u017aniej przez ameryka\u0144skiego naukowca, kt\u00f3ry odkry\u0142 receptory czu\u0142e na kannabinoidy.<\/p>\n\n\n\n Dla naukowc\u00f3w by\u0142o od razu jasne, \u017ce nie ma w ciele takich struktur, kt\u00f3re reagowa\u0142yby wy\u0142\u0105cznie na substancje pochodzenia ro\u015blinnego. W 1992 roku, Mechoulam osobi\u015bcie zidentyfikowa\u0142 substancje endogenne \u0142\u0105cz\u0105ce si\u0119 z tymi receptorami – endokannabinoidy. Jednocze\u015bnie, naukowcy odkryli, \u017ce nie s\u0105 to pojedyncze synapsy, lecz, \u017ce receptory s\u0105 rozmieszczone w ca\u0142ym ciele, w niekt\u00f3rych obszarach szczeg\u00f3lnie g\u0119sto. W ten spos\u00f3b zosta\u0142 odkryty tzw. uk\u0142ad endokannabinoidowy<\/a><\/u>, wci\u0105\u017c jednak nie rozumiemy wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych jego dzia\u0142ania. Do tej pory zidentyfikowano obecno\u015b\u0107 dw\u00f3ch rodzaj\u00f3w receptor\u00f3w: receptor endokannabinoidowy 1 (CB1) i receptor endokannabinoidowy 2 (CB2).<\/p>\n\n\n\n S\u0105 one szczeg\u00f3lnie czu\u0142e na okre\u015blone endokannabinoidy, kt\u00f3re powstaj\u0105 w organizmie w zale\u017cno\u015bci od zapotrzebowania i \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z receptorami w spos\u00f3b celowy; THC natomiast styka si\u0119 z nimi bardziej przez przypadek. Receptory CB1 znajduj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w m\u00f3zgu i w pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci uk\u0142adu nerwowego, za\u015b receptory CB2 znajduj\u0105 si\u0119 na b\u0142onach kom\u00f3rkowych kom\u00f3rek uk\u0142adu odporno\u015bciowego i kom\u00f3rek ko\u015bciotw\u00f3rczych.<\/p>\n\n\n\n Odkrycie THC doprowadzi\u0142o w kolejnych latach do prawdziwego poruszenia w dziedzinie narkotyk\u00f3w, podczas gdy CBD i inne kannabinoidy pozostawa\u0142y przez d\u0142ugi czas niezauwa\u017cone. Konopie przez bardzo d\u0142ugi czas by\u0142y u\u017cywane jako narkotyk, jednak dopiero niedawno zidentyfikowano substancj\u0119 odpowiedzialn\u0105 za efekt odurzaj\u0105cy. <\/strong> Wzbudzi\u0142o to zainteresowanie przemys\u0142u farmaceutycznego i naukowc\u00f3w prowadz\u0105cych badania medyczne, gdy\u017c okaza\u0142o si\u0119, \u017ce sk\u0142adnik aktywny mo\u017ce by\u0107 bardzo przydatny do cel\u00f3w medycznych. Dzia\u0142ania te przynios\u0142y skutek w postaci opracowania i produkcji kannabinoid\u00f3w syntetycznych.<\/p>\n\n\n\n Aktywne sk\u0142adniki ro\u015bliny konopi nazywa si\u0119, ze wzgl\u0119du na ich pochodzenie, tak\u017ce fitokannabinoidami. Odr\u00f3\u017cnia je to koncepcyjnie od endokannabinoid\u00f3w produkowanych przez organizm i syntetycznie wytwarzanych substancji. Spos\u00f3b dzia\u0142ania powy\u017cszych, r\u00f3\u017cnych substancji jest bardzo skomplikowany, tym bardziej, \u017ce do tej pory nie poznano jeszcze w pe\u0142ni wielu mechanizm\u00f3w ich dzia\u0142ania. Obecnie wygl\u0105da na to, \u017ce te same receptory wykazuj\u0105 dzia\u0142anie podobne, wspieraj\u0105ce, moduluj\u0105ce a nawet antagonistyczne. <\/p>\n\n\n\n Najbardziej znane endokannabinoidy to anandamid (od s\u0142owa \u201eananda\u201d z sanskrytu = b\u0142ogo\u015b\u0107), 2-arachidonyloglicerol (2-AG) i O-arachidonyloetanoloamid (wirodamina). Wykazuj\u0105 one silne powinowactwo do receptor\u00f3w endokannabinoidowych 1 i 2, a co za tym idzie, mog\u0105 inicjowa\u0107 wiele reakcji w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach cia\u0142a.\r\nMog\u0105 to by\u0107 skutki zdrowotne, ale tak\u017ce, jak w przypadku anandamidu, efekt odurzaj\u0105cy podobny do tego, kt\u00f3ry daje THC. Jednak w przeciwie\u0144stwie do THC, kt\u00f3ry osadza si\u0119 w tkance t\u0142uszczowej i jest tam obecny przez okres nawet kilku tygodni, ten rozk\u0142ada si\u0119 bardzo szybko.\r\nAnandamid aktywuje receptor CB1, a tym samym mo\u017ce powodowa\u0107 reakcje w m\u00f3zgu i w pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci uk\u0142adu nerwowego. Jego dzia\u0142anie daje si\u0119 \u0142atwo regulowa\u0107 organizmowi, wi\u0119c bezpo\u015brednie efekty nie s\u0105 tak silne jak przy THC. Mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 uczucie przyjemno\u015bci i euforii, nawet tzw. \u201eeufori\u0119 biegacza\u201d opisywan\u0105 przez biegaczy prze\u0142ajowych. Anandamid wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c z receptorem CB2 i za po\u015brednictwem tego kana\u0142u bierze udzia\u0142 w regulacji b\u00f3lu i apetytu. Odgrywa znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w przypadku raka piersi.\r\nBadanie z 2012 potwierdzi\u0142o, \u017ce podawanie anandamidu spowalnia\u0142o wzrost raka piersi poprzez obni\u017cenie prze\u017cywalno\u015bci kom\u00f3rek nowotworowych. Arachidonyloglicerol ma podobne dzia\u0142anie do anandamidu na m\u00f3zg i uk\u0142ad nerwowy za po\u015brednictwem receptora CB1. Ponadto w badaniach na zwierz\u0119tach wykazano jego dzia\u0142anie neuroprotekcyjne w przypadku uszkodze\u0144 m\u00f3zgu. Za po\u015brednictwem receptora CB2, jest on g\u0142\u00f3wnie zaanga\u017cowany w stymulowanie wzrostu ko\u015bci. W m\u00f3zgu wirodamina dzia\u0142a antagonistycznie wobec pozosta\u0142ych dw\u00f3ch przedstawicieli endokannabinoid\u00f3w i w ten spos\u00f3b mo\u017ce t\u0142umi\u0107 lub modulowa\u0107 dzia\u0142anie odurzaj\u0105ce. Z drugiej strony w receptorze CB2 dzia\u0142a on agonistycznie.<\/p>\n\n\n\n Najbardziej znanym fitokannabinoidem jest bez w\u0105tpienia THC. Ma on oczywi\u015bcie dzia\u0142anie psychoaktywne, chocia\u017c ta klasyfikacja nie m\u00f3wi wszystkiego o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach tego zwi\u0105zku ro\u015blinnego. Wiele bada\u0144 potwierdzi\u0142o r\u00f3wnie\u017c jego potencja\u0142 prozdrowotny. Dobrze znane s\u0105 jego pozytywne skutki je\u017celi chodzi o \u0142agodzenie b\u00f3lu i pomoc w odpr\u0119\u017ceniu i cz\u0119sto koreluj\u0105 one z reakcjami poprawiaj\u0105cymi percepcj\u0119. Efekt jest mocno uzale\u017cniony od dawki, od fizycznej i psychicznej kondycji u\u017cytkownika i jego formy danego dnia. Bior\u0105c pod uwag\u0119 te parametry, mo\u017cliwe s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce dzia\u0142ania:<\/p>\n\n\n\n Tetrahydrokannabiwarin (THCV)<\/strong> jest strukturalnie bardzo podobny do THC, i r\u00f3wnie\u017c ma dzia\u0142anie psychoaktywne. Jak dot\u0105d nie przeprowadzono zbyt wielu bada\u0144 na temat jego dzia\u0142ania, zapewne ze wzgl\u0119du na fakt, \u017ce jego zawarto\u015b\u0107 w ro\u015blinie konopi jest bardzo niska. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce ma on w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwzapalne i przeciwpadaczkowe. Mo\u017cliwy korzystny wp\u0142yw na zmniejszenie nietolerancji glukozy u chorych na cukrzyc\u0119, wymaga jeszcze naukowego potwierdzenia.<\/p>\n\n\n\n Drugim kannabinoidem wyst\u0119puj\u0105cym w du\u017cej ilo\u015bci w ro\u015blinie konopi jest kannabidiol<\/strong>. Pomimo, i\u017c zosta\u0142 odkryty niemal r\u00f3wnocze\u015bnie z THC, by\u0142 d\u0142ugo ignorowany przez naukowc\u00f3w. Nie ma dzia\u0142ania psychotropowego i na pierwszy rzut oka nie daje spektakularnych efekt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Czytaj wi\u0119cej: CBD a THC: Na czym polega r\u00f3\u017cnica?<\/a><\/u><\/p>\n\n\n\n Od 2000 roku, zacz\u0119to stopniowo coraz bardziej bra\u0107 pod uwag\u0119 jego potencja\u0142 zdrowotny, g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki rozpowszechnianiu si\u0119 niezliczonych referencji od u\u017cytkownik\u00f3w za po\u015brednictwem nowoczesnych medi\u00f3w. Od tamtej pory jego popularno\u015b\u0107 poszybowa\u0142a w g\u00f3r\u0119 i przyci\u0105ga zainteresowanie coraz wi\u0119kszej liczby badaczy. Kilka ma\u0142ych bada\u0144 udowodni\u0142o jego skuteczno\u015b\u0107 przy konkretnych chorobach. W niekt\u00f3rych przypadkach doprowadzi\u0142o to do jego zatwierdzenia jako leku. Na przyk\u0142ad w Stanach Zjednoczonych dopuszczono go, jako \u015brodek przeciwdrgawkowy przy SM oraz jako lek przeciwepileptyczny przy zespole Dravet.<\/p>\n\n\n\n W Niemczech, zosta\u0142 wymieniony w \u201eArzneimittelverordnung\u201d od 2017 roku i mo\u017ce by\u0107 przepisywany przez lekarzy w przypadku ci\u0119\u017ckiej choroby lub ci\u0119\u017ckiego b\u00f3lu przewlek\u0142ego. Stosuje si\u0119 go r\u00f3wnie\u017c jako dodatek do klasycznych metod leczenia raka. Pomaga \u0142agodzi\u0107 skutki uboczne, takie jak nudno\u015bci czy wymioty. Ponadto, wielu pacjent\u00f3w twierdzi, \u017ce stanowi on bardzo dobre uzupe\u0142nienie konwencjonalnej opieki medycznej. Niekt\u00f3rzy chorzy m\u00f3wi\u0105 wr\u0119cz, \u017ce mogli ograniczy\u0107 lub nawet odstawi\u0107 leki przeciwnowotworowe, kt\u00f3rym towarzysz\u0105 bardzo silne efekty uboczne. CBD \u0142\u0105czy dwie kluczowe zalety. Nie daje \u017cadnego efektu odurzaj\u0105cego, nie przynosi prawie \u017cadnych skutk\u00f3w ubocznych, a ma ogromny potencja\u0142 dla zdrowia<\/strong>. Poni\u017csza lista nie wymienia wszystkich korzy\u015bci:<\/p>\n\n\n\n CBD jest antagonist\u0105 THC<\/strong> i anandamidu w receptorze CB1 – w zwi\u0105zku z tym mo\u017ce t\u0142umi\u0107 i regulowa\u0107 ich dzia\u0142anie psychoaktywne. W receptorze CB2 i kilku innych receptorach, kt\u00f3re prawdopodobnie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c przypisane do systemu endokannabinoidowego, jest agonistycznie aktywny. Mo\u017ce to t\u0142umaczy\u0107 jego szerokie spektrum dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n Kannabidiwarin (CBDV)<\/strong> i kannabigerol (CBG)<\/strong> s\u0105 podobne do CBD pod wzgl\u0119dem struktury chemicznej. Dlatego ich spektrum dzia\u0142ania mo\u017ce by\u0107 takie samo. Do tej pory po\u015bwi\u0119cono jednak temu zagadnieniu ma\u0142o uwagi w badaniach, prawdopodobnie ze wzgl\u0119du na ma\u0142\u0105 ilo\u015b\u0107 tych substancji w ro\u015blinach konopi.<\/p>\n\n\n\n Kolejnym interesuj\u0105cym kannabinoidem wydaje si\u0119 by\u0107 kannabichromen (CBC). Nie ma on dzia\u0142ania psychoaktywnego sam w sobie, ale prawdopodobnie mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 efekt THC i anandamidu w receptorze CB1. W badaniach na zwierz\u0119tach wykazano ju\u017c jego dzia\u0142anie przeciwb\u00f3lowe i uspokajaj\u0105ce w po\u0142\u0105czeniu z THC. Pe\u0142ny potencja\u0142 zdrowotny CBC nie zosta\u0142 jeszcze zbadany i poznany.<\/p>\n\n\n\n Kannabinoidy syntetyczne<\/strong> mo\u017cna uzyska\u0107 w spos\u00f3b ca\u0142kowicie syntetyczny lub p\u00f3\u0142syntetyczny ze sk\u0142adnik\u00f3w fitokannabinoid\u00f3w. S\u0105 one wykorzystywane g\u0142\u00f3wnie w badaniach medycznych do testowania wp\u0142ywu jaki maj\u0105 na funkcje m\u00f3zgu, a nast\u0119pnie do opracowywania lek\u00f3w na zaburzenia neurologiczne i inne problemy zdrowotne. Syntetyczne kannabinoidy wykorzystuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w przemy\u015ble piel\u0119gnacji sk\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n Kannabinoidy s\u0105 niejednorodn\u0105 grup\u0105 bardzo silnych substancji, kt\u00f3re przekazuj\u0105 zawarte w nich informacje za po\u015brednictwem tak zwanego systemu endokannabinoidowego. Istniej\u0105 trzy klasy kannabinoid\u00f3w: fitokannabinoidy pochodz\u0105ce z ro\u015blin konopi, kannabinoidy endogenne i kannabinoidy wytwarzane syntetycznie.<\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3re z substancji hormonopodobnych maj\u0105 dzia\u0142anie psychotropowe, m.in. dobrze znany THC, endogenny anandamid i wi\u0119kszo\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w syntetycznych. W ci\u0105gu ostatnich 2 dekad, upowszechni\u0142 si\u0119 potencja\u0142 zdrowotny THC i niepsychoaktywnego CBD. Pozytywne wyniki w tej dziedzinie opieraj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na badaniach laboratoryjnych i wielu doniesieniach u\u017cytkownik\u00f3w. Poszczeg\u00f3lne badania dowodz\u0105 dzia\u0142ania tych substancji, ale aby odkry\u0107 pe\u0142ne spektrum efekt\u00f3w, nale\u017cy przeprowadzi\u0107 dalsze prace naukowe.<\/p>\n\n\n\n Laezza, C., D\u2019Alessandro, A., Paladino, S., Malfitano, A. M., Proto, M. C., Gazzerro, P., … & Endocannabinoid Research Group<\/a>. (2012). Anandamide inhibits the Wnt\/\u03b2-catenin signalling pathway in human breast cancer MDA MB 231 cells. European Journal of Cancer<\/em>, 48<\/em>(16), 3112-3122.<\/p>\n\n\n\n Wikipedia. Raphael Mechoulam. https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Raphael_Mechoulam<\/a><\/p>\n\n\n\n Chen, J. W., Borgelt, L. M., & Blackmer, A. B. (2019). Cannabidiol: a new hope for patients with Dravet or Lennox-Gastaut syndromes<\/a>. Annals of Pharmacotherapy<\/em>, 53<\/em>(6), 603-611.<\/p>\n\n\n\nUk\u0142ad endokannabinoidowy<\/h3>\n\n\n\n
R\u00f3\u017cne typy kannabinoid\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
Endokannabinoidy<\/h3>\n\n\n\n
Fitokannabinoidy<\/h3>\n\n\n\n
Tetrahydrokannabiwarin (THCV)<\/h3>\n\n\n\n
Kannabidiol (CBD)<\/h3>\n\n\n\n
Kannabidiwarin (CBDV) i kannabigerol (CBG)<\/h3>\n\n\n\n
Kannabichromen (CBC)<\/h3>\n\n\n\n
Do kannabinoid\u00f3w nale\u017c\u0105 r\u00f3wnie\u017c:<\/h3>\n\n\n\n
Kannabinoidy syntetyczne<\/h3>\n\n\n\n
Wnioski<\/h2>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/h2>\n\n\n\n